**Koffiepauze Schaak

(No. 10, 30 Mei 1999)

door GM Alexander Baburin

Beste Schaakvrienden!

Na enkele weken van intensief reizen en verscheidene tijdszones over te steken, ben ik eindelijk terug in Dublin en hoop deze nieuwsbrief weer wekelijks te kunnen schrijven. Dit is de enige manier om de vele onderwerpen die ik zou willen behandelen te kunnen afwerken. In dit en volgend nummer zou ik mijn ervaringen in Cuba willen vertellen. Daarna denk ik terug te komen op enkele partijen gespeeld tijdens het Commonwealth Championship in India (April 1999). Dan plan ik om de vele vragen van lezers, die zich al een tijdje opstapelen, te beantwoorden.

Dood van GM Lembit Oll.

Uit Estland bereikte me zopas heel droevig nieuws - hun No. 1 schaakspeler, GM Lembit Oll, pleegde zelfmoord op 16 mei door uit het raam van zijn appartement op de 4-de verdieping te springen. Ik kende hem niet zeer goed, maar de enkele keren dat we elkaar ontmoetten, maakte Oll op mij een zeer goede indruk. In 1997 in Los Angeles speelden we een korte remise in de laatste ronde en dronken enkele biertjes daarna tijdens ons kort gesprek over schaken. Dan vertelde Lembit me ook wat over het leven in Estland. Het gerucht doet de ronde dat zijn tragische daad ingegeven was door financiŽle moeilijkheden, maar degenen die hem beter kenden twijfelen daar sterk aan, erbij zeggend dat de recente breuk in zijn huwelijk en de scheiding van zijn twee zonen eer de oorzaak zouden kunnen zijn van deze ongelukkige zet... Oll was een speler met wereldklasse (voortdurend goed boven de 2600 elo rating) met een klassieke stijl en hij zal zeker herinnerd worden in de schaakgeschiedenis ! Hier volgt een voorbeeld van zijn spel:

Oll - Shaked, New York Open 1997

 


Wit aan zit en wint; zie de oplossing aan het eind van deze nieuwsbrief. Bij de Inside Chess Web site : http://www.insidechess.com/oll.html kun je meer over Oll lezen.

Vladimir Nabokovís jubilee. De beroemde Russische schrijver Vladimir Nabokov werd 100 jaar geleden geboren. Misschien weet niet iedereen dat hij ook een bekend schaakprobleem componist was. Niet te verwonderen dat schaken ook in zijn voornaamste boeken terugkomt - Luzhinís Defence ik denk dat de Engelse the titel The Defence is) gaat over een schaakspeler. Het is een interessant verhaal en, helaas, het heeft wat gemeen met het droeve nieuws over Oll. Het hoofdpersonnage uit het boek - Grootmeester Luzhin beŽindigt zijn leven door uit het venster te springen.

10 geleden stierf de Russische schaker Georgy Ilivitsky (1921-1989). Hij was een zeer sterk speler, eindigde gelijk derde in het 22nd USSR kampioenschap in 1955 samen met Botvinnik, Petrosian and Spassky, slechts een half punt na de winnaars - Geller en Smyslov - maar vůůr Keres en Taimanov. Hij besloot er een eind aan te maken omdat hij het gevoel had totaal vergeten te zijn. Ik hoorde dat hij het boek van Nabokov las, het idee om uit het venster te springen zag en ook deed...

Ongeveer twee jaar geleden sprong de jonge getalenteerde en creatieve Lettische speler Alvis Vitolinsh uit het venster. En nu Lembit Oll ... Er is iets vreemd met het feit dat alle drie schakers dezelfde manier kozen om te sterven, deze van Luzhin!

Hoe dan ook, het boek (Luzhinís Defence) is het lezen waard, alhoewel ik aan de schaakmotieven in een ander boek van Nabokov de voorkeur geef - Invitation to the Execution (dit is weer mijn vertaling van de titel uit het Russisch, de echte titel kan anders zijn). In het mei nummer van 64 staat een artikel over Nabokov-compoist door Ya. Vladimirov, dat stelt dat zelfs als de schrijver geen goed componist was, hij zeker geÔnteresseerd was in dit onderwerp en enkele prestaties leverde. Ik zou graag twee van zijn problemen tonen behandeld in dat artikel:

Nabokov, De Problemist, 1969

 

 

Nabokov, De Problemist, 1970

 

 

In beide stellingen geeft wit mat in 3. De oplossingen worden gegeven aan het eind van dit nummer.

Met iets nieuw beginnen. Onlangs werd me aangeboden iets totaal nieuw voor mij - boekbesprekingen maken- te beginnen. Ik heb de uitdaging aangenomen en volgende week (woensdag meen ik) kun je mijn eerste bespreking lezen op Hanon Russellís Web site - Chess Cafť : http://www.chesscafe.com Ik zal er enkel openingsboeken bespreken.

Rampzalige organizatie van de Capablanca Memorial in Havana of Een Mysterie Opgelost. Verleden week keerde ik terug uit Cuba, waar ik deelnam aan de Capablanca Memorial. Er waren 4 ieder-speelt-tegen-ieder tornooien, met een Elite groep die bijna categorie XIII (gemiddelde elo-rating was 2550) haalde. Ik heb me altijd afgevraagd wat beroepsschakers zo aantrok in Havanna, want GM's krijgen er geen startgeld en het prijzenfonds is eerder laag (1200 $ voor de eerste in de Elite groep). Ik veronderstelde dat GM's het eer als een vacantie bekeken (mooie stranden, enz.), in combinatie met de mogelijkheid om in een gesloten tornooi, die eerder zeldzaam zijn tegenwoordig, te spelen. Ik besloot het er dit jaar op te wagen en aanvaardde de uitnodiging. Dat was een blunder vermits het tornooi verschrikkelijk slecht was georganizeerd, wat alle buitelandse deelnemers deed dromen van de dag dat ze eindelijk Cuba zouden kunnen verlaten! Vooraleer in details te treden, wil ik eerst benadrukken dat ik opgegroeid ben in Rusland, ik kan tegen een stootje en ben slechte omstandigheden gewoon. Ook versta ik dat arme landen het moeilijk hebben om veel comfort te bieden bij schaakcompetities. Dat aanvaard ik, maar ik kan de houding die de organizatoren in Cuba aannamen niet tolereren! Eerstens waren we gelogeerd in een afschuwelijk hotel (Vedado, onthoudt die naam!), waar ze aan 't verbouwingen doen waren, om 8 uur 's morgens werd je gewekt omdat je dat men de vloer ging uitbreken. Het geklop duurde de ganse dag door zodat van rusten weinig in huis kwam. Een van der twee liften werkte nooit, terwijl de andere regelmatig in panne lag, waardoor men verplicht was de trap te gebruiken, waar zakken cement en andere bouwmaterialen altijd de weg versperden. Mocht er brand uitgebroken zijn dan had iedreen er zeker gebroken benen aan over gehouden! Het eten van het hotelbufet was nauwelijks beter dan vergif, met slechts enkele veilige zaken (rijst, fruit) - was het voor veel spelers een lijdensweg. Dat verplichtte ons tot de vlucht en we aten dikwijls elders. De bediening was beneden alles: in het hotel restaurant bestelde ik eens een ommelet. 20 minuten later begon ik me af te vragen wat er gaande was en de kelner zei me dat alles OK was. 10 min. later zei hij dat de kok met mijn ommelet bezig was; 5 min. daarna (dat is al 35 minuten voor zo'n simpel ding!) ben ik weggegaan terwijl ik zei "Vergeet het". Ik was gewoon kwaad. Later vertelde een van mijn vrienden dat ze al 55 minuten voor hetzelfde gerecht gewacht hadden, maar omdat ze met vier waren en gezellig een pintje dronken ondertussen hadden ze het maar aangenomen. Toen ik mijn vlucht ging reserveren duurde dat 1 uur en 40 minuten... Ik geloof dat je ZEER geduldig moet zijn in Cuba! Ik denk ook dat iemenand met mijn computer heeft zitten knoeien (die ik in mijn hotelkamer liet) terwijl ik gaan spelen was.; GM's Miles en Atalik waren er zeker van dat hun computers gecontroleerd werden. Je kunt je afvragen wie er nu in de data van schaakspelers kan geÔnteresseerd zijn, maar voor ons is het geen plezierige gedachte dat onze volledige collectie partijen (met analyses, aanbevelingen,...) in handen zijn van de Cubaanse Schaakfederatie.

De organizatoren deden volledig niets, als spelers kloegen over de onaanvaardbare omstandigheden, wat duidelijk aantoont hoe onverschillig ze waren tegenover de bezoekende GM's. Ik vraag me af hoe zij zullen hopen een categorie XII tornooi in Havanna te houden volgend jaar - Ik zal in elk geval mijn collegas informeren en hen aanraden deze tornooien ten alle prijze te mijden: je verliest geld en het is een echte lijdensweg! Dus als je IM of GM beny, lees dit, volg aub mijn raad: speel NIET in Cuba!. Eens dat de organizatoren je daar krijgen denken ze dat hun taak gedaan is en wassen hun handen in onschuld.

Ik ben er zeker van dat de organizatoren een overeenkomst hadden met het hotel Vedado> - voor 39$ per nacht konden ze een veel beter plaats gevonden hebben om de spelers te huisvesten, bvb. in een of ander toeristenhotel. Iemand was er bij gebaat dat we in dat hotel bleven...

Tenzij je in de toeristische buurt aan de rand van het strand blijft en nooit je hotel verlaat, is Cuba geen aantrekkelijke plaats. Havanna is niet bijzonder interessant en op velerlei gebied veel te duur. Bijvoorbeeld, we gingen met vijf vrienden wat drinken en vonden een bar die er op het eerste zicht voortreffelijk uitzag. De toegangsprijs bleek 10 $ te zijn, doch we wilden het toch wagen. Na het eerste rondje werd ons prompt de rekening gepresenteerd alhoewel we geen aanstalten maakten om te vertrekken. Maar we veranderden spoedig van gedacht toen we voor elk drankje 7$ moesten betalen! Dit is hoe de Cubanen nu denken: geef ze een beetje cola met rhum en je kan die domme toeristen alles doen slikken. Die zijn immers zo rijk en dus ook stom .... Wel, ze zouden stom zijn om terug naar Cuba te komen, dat is zeker! In Havanna kun je niet gerust wandelen, want iedere 10 meter moet je iets zeggen in de aard van: "Nee, ik heb geen taxi nodig", "Nee, ik wil geen sigaren.", "Nee, ik zoek geen meisje", of "Nee, ik koop geen rhum". Ik heb erover nagedacht om een grote poster met een enorm NEE erop te dragen...

Om eerlijk te zijn de speel omstandigheden waren goed en sommige mensen op het tornooi waren aangenaam, voornamelijk zij die de tornooibulletins en de internet pagina verzorgden.

Mijn spel in Havana. Ik ben niet gelukkig over de kwaliteit van mijn partijen in Havanna, zelfs als een +1 niet zo slecht is. Ik leed enkele keren aan wat men noemt het dood-brein syndroom, wat typisch is voor nieuwkomers in dat klimaat. Het gaat als volgt in zijn werk: je zit daar en denkt, de tijd lijkt veel sneller te gaan, maar je merkt het niet en blijft denken, zonder echter iets constructiefs te vinden. Dan geraak je in tijdnood en begaat een fout. Dit is geen excuus, maar realiteit. Het is dan ook niet verwonderlijk dat degenen die normaal al in tijdsnood komen een slecht tornooi speelden bvb. GM Godena. De meer practische benadering, door Miles en Atalik aangenomen, gaf hun goede resultaten. In het begin van het tornooi kon ik slecht tegen dat syndroom op, terwijl later mijn tegenstanders er meer onder leden, wat me toeliet om 4 partijen op rij te winnen. Hier volgt een van hen:

 

 

Hier in de partij Baburin-Godena (6de ronde) tracht wit de reikwijdte van de b7-loper met e3-e4 te beperken. In tijdnood komend, beslist zwart correct om de crisis te versterken: 21...Pxa4! 22 Txa4

Na 22 Lxa4 b5 23 Ld4 bxa4 (ook 23...Txa4 24 Pb6 Txd4 25 Txa8 Txd1+ 26 Dxd1 Dxa8 27 Pxa8 Txa8 is mogelijk, en wit staat waarschijnlijk niet beter.) 24 Lxa7 Dxa7 is zwart OK.

22...Txa4 23 Lxa4 b5 24 Pd7! door zo te spelen wit neemt geen enkel risico. 24...Pxd7 25 Txd7 Txc4 26 Txe7

Bijna had ik hier een optische illusie: 26 Dxc4?? bxc4 27 Txe7 c3 28 Lc1 Kf8 29 La3, toen ik dacht dat ik op 29...Db1+ 30 Td1+ kon spelen. Gelukkig merkte ik dat er iets onregelmatig in de zet Te7-d1 was

26...Txa4 27 Dd2 Tc4?? (D)

 

 

stelling na 27...Rc4

Zwart houdt stand na 27...Df8 28 Td7 Lc6 29 Td8 (29 Lxg7 Kxg7 30 Dc3+ Kg6 31 Dxc6 is ongeveer gelijk.) 29...Le8 30 Tb8 f6 31 Dd8 Kf7 32 Tb7+ Kg8 33 Tb8=, maar nog beter is 27...Lc6!, en wit moet tevreden zijn met remise in het eindspel dat volgt na 28 Dc3 Df8 29 Tc7 Tc4 30 Tc8 Txc3 31 Txf8+ Kxf8 32 Lxc3.

28 Txf7! Tc7 zwart kan niet 28...Kxf7 29 Dd7+ Kg6 30 Dxg7+ Kh5 31 g4+ Txg4+ 32 Dxg4+ Kh6 33 Lg7# spelen. 29 Td7! Ld5 30 Le5 1-0 Time: 1.49 - 1.55

In het volgend nummer van CBC zal ik nog enkele partijen uit Cuba tonen - blijf in contact!

Oplossingen. L. Oll (2625) - T. Shaked, (2445), New York Open, 1997. Wit besloot de partij met 32 Txf6! Txf6 33 Dd8 De8 34 Lg8+ Kh8 35 Lxe5! 1-0. Nu is 35...Txe5 36 Dxf6 mat, terwijl na 35...Dxd8 36 Lxf6+ Tg7 37 Lxg7+ Kxg8 38 Lf6+ zwart te veel materiaal verliest, dus gaf hij op.

1. Nabokov, The Problemist, 1969 1 h3! en dan: h4 2 Th7 hxg3 3 h4# of 1...Kh4 2 Txg6 gxh3 3 Lf6# or 1...Kh6 2 h4 g5 3 hxg5#.

2. Nabokov, The problemist, 1970 1 Td8! en nu: 1...Lxd8 2 Lxd7 Lc7 3 Lb5# of 1...Lc7 2 Txd7 Lb6 3 Lxb7# of 1...dxe6 2 Txd6 exd5 3 Pxc5#.

Technische ondersteuning.

Ik ben Igor Yagolnitser zeer dankbaar voor zijn hulp bij dit project. Contacteer Igor ivm. technische steun op: MOHCTP@ix.netcom.com
Alexander Baburin, Dublin.

Copyright © 1999 door GM Alexander Baburin. Alle rechten voorbehouden.